Üniversiteli olma hayaline vurulan zinciri kıralım...İmam Hatip Lisesi mezunlarımız 1999 yılında YÖK'ün katsayılarla ilgili yaptığı haksız düzenlemeye rağmen engelleri aşarak üniversiteli olmaya devam ediyorlar. Üniversite adayı bütün mezunlarımız ellerinden gelen çabayı ortaya koyarak önemli başarılara imza atıyorlar. Eğitimde fırsat eşitliğini bozan, ülkemizdeki mesleki teknik eğitimi baltalayan, adeta başarıyı cezalandıran katsayı uygulamasına rağmen üniversite kapısı meslek lisesi mezunları ve özellikle İmam-Hatip Lisesi mezunları için tamamen kapanmış değildir.
İmam-Hatip Lisesi mezunlarımızın bu engellere rağmen üniversiteli olmaları için aşağıda belirtilen yollar açıktır:
Bir: İHL mezunları, kendi alanları olan; İlahiyat Fakülteleri ve Din Kültürü Ahlak Bilgisi Öğretmenliğini tercih ettiklerinde puan kaybetmedikleri gibi ek puanla yerleşebilmektedirler.
İki: İHL mezunları 2 yıllık İlahiyat Önlisans (Açıköğretim) bölümünü tercihlerinde göstermeleri halinde sınavsız olarak yerleşebilmektedirler. İki yıllık önlisans programı olan İlahiyat Meslek Yüksek okulu mezuniyetinden sonra isterlerse Ankara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi bünyesinde ki İLİTAM organizasyonuna katılıp, Fakülte mezunu olabilirler. İLİTAM Ankara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi ve Uzaktan Eğitim Merkezi işbirliği ile açılan, ilahiyat lisans programlarının üçüncü ve dördüncü sınıflarındaki dersleri içeren, iki yıllık bir lisans tamamlama programıdır.. Programa Türkiye'deki herhangi bir ilahiyat önlisans programından mezun olanlarla, bir ilahiyat lisans programının ilk iki yılını tamamlayarak Sosyal Bilimler Önlisans Diplomasını almış olanlardan, ÖSYM tarafından düzenlenen Dikey Geçiş Sınavına girmiş olanlar başvurabilirler. Program öğretim yılı esasına göre düzenlenmiş olup, ders geçme sistemi uygulanmaktadır. Tüm dersleri başarı ile tamamlayan öğrenciler alanlarında lisans diploması almaya hak kazanırlar ve kendilerine Ankara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Diploması verilir.
Üç: Mezunlarımız katsayı engeli dolayısıyla seçkin üniversitelerin (Boğaziçi, ODTÜ, İTÜ gibi) popüler ve yüksek puanla öğrenci alan bölümlerine yerleşme imkanı olmasa da, büyük şehirlerde ve Anadolu'daki üniversitelerin İktisadi İdari Bilimler, Fen Edebiyat ve Mühendislik Fakülte'lerine girme (I. Öğretim ve özellikle II. Öğretim) imkanına sahiptirler.
Bu bölümler arasında öncelikle Gazetecilik, İletişim, Tarih, Felsefe, Coğrafya, Sanat Tarihi, Sinema Televizyon, Sınıf Öğretmenliği, Zihin Engelliler Öğretmenliği, Türk Dili ve Edebiyatı, Türk Halkbilimi, Televizyon Gazeteciliği, İktisat, İşletme, Maliye, Çalışma Ekonomisi, Makine Müh., Harita Müh., Jeofizik Müh., Jeoloji/Jeodezi Müh., Maden Müh., Orman Müh., Orman Endüstrisi Müh., Şehir Bölge Planlama, Seramik Müh. Sayılabilir.
Dört: Yine mezunlarımız Meslek Yüksek Okulları'nın iki yıllık önlisans bölümlerine, ilgili meslek lisesi mezunlarının sınavsız yerleşmesi sonrası boş kalan kontenjanlara alan dışı hesaplanan puanlarıyla (0,3'Lu SAY-1P, EA-1P ve SÖZ-1P) yerleşebilirler. Tercih edilebilecek birçok önlisans programı mevcuttur; işletme, muhasebe, Adalet Yüksekokulu, Dış Ticaret, Turizm, İnşaat, Bilgisayar programcılığı, Elektrik, Elektronik, Radyoloji, Diş Teknisyenliği, Tıbbi Laboratuar, Büro Yönetimi, Bankacılık, Grafik Tasarım, Çocuk Gelişim, v.b.
İki yıllık önlisans programlarından, (örgün veya yaygın (açıköğretim) olanlar) Dikey Geçiş Sınavı'na (DGS) girerek ilgili fakültelere yerleşebilmektedirler.
Bu çerçevede Yıldız Teknik Üniversitesi M.Y.O İnşaat'tan Yıldız Teknik Üniversitesi İnşaat Mühendisliğine, Gazi Üniversitesi Tokat M.Y.O Gıda Teknolojilerinden Uludağ Gıda Mühendisliğine, Marmara Üniversitesi M.Y.O Bilgisayar Programcılığından İstanbul Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliğine, Sakarya Üniversitesi Kandıra M.Y.O İşletmeden Sakarya Üniversitesi İşletme Fakültesine geçebilen mezunlarımız olmuş, Fakülte eğitimlerini başarıyla tamamlamışlardır.
Beş: Mezunlarımız herhangi bir puan türünden (SÖZ1, EA1, SAY1) 185 barajını aştığında; özel yetenek sınavı ile öğrenci alan programlara başvurabilirler.
Özel yetenek gerektiren programların sınavları ile seçme ve yerleştirme işlemleri yükseköğretim kurumları tarafından yapılmaktadır. Özel yetenek gerektiren programlara başvurular doğrudan yükseköğretim programının bağlı bulunduğu yükseköğretim kurumuna yapılır. Sınav ve değerlendirme işlemleri de ilgili yükseköğretim kurumu tarafından yürütülür. Bu programlara, kurum tarafından yapılan sınav puanları ile ağırlıklı ortaöğretim başarı puanlarının birinden oluşacak ağırlıklı puanlar göz önünde tutularak yerleştirme yapılacaktır. Bu programlara en az kaç ÖSS puanı alan adayların başvuracaklarına, sınavı yapan ilgili yükseköğretim kurumunca puan türü belirtilmeksizin karar verilir ve bu karar basın-yayın organlarıyla adaylara duyurulur. (Tablo 1)
Altı: İmam-Hatip Lisesi mezunları, herhangi bir puan türünden 160 ve yukarı puan aldıklarında Anadolu Üniversitesi Açık Öğretim Fakültesinin kontenjan sınırı olmayan bölümlerine (Kamu yönetimi, İşletme, İktisat, Maliye, Çalışma Ekonomisi) ve iki yıllık önlisans programlarına (Sosyal Bilimler, Büro Yönetimi v.b) yerleşebilirler.
Açıköğretim önlisans programı mezunları, yine açıköğretimden bölümlerinin 3.yılından devam edebildikleri gibi DGS'ye girip örgün eğitimde ilgili fakültelere geçebilirler.
Anadolu Üniversitesi İktisat Fakültesi (Açıköğretim) mezunlarının kazandığı haklar ile diğer İktisadi İdari Bilimler ve Sosyal Bilgiler Fakültesi mezunlarının kazanacağı haklar (diplomaları itibariyle)arasında bir fark söz konusu değildir.
Mesleğe giriş sınavlarının merkezileşmesi ve KPSS uygulamaları dolayısıyla kriterler daha objektif hale gelmiştir. Önemli olan bahsedilen sınavlarda başarılı olmak ve formasyon olarak ilgili mesleğe hazır olmaktır. Bu çerçevede Açıköğretim Fakültesi mezunları; Kaymakamlık, müfettişlik, mali müşavirlik, sınavlarına girebilir ve başarılı olabilirler. Örgün eğitim veren üniversitelerde sınavlarında başarılı olmak kaydıyla akademik çalışmalar (Yüksek Lisans, Doktora) yapabilirler. Bu açılım düşünüldüğünde Açıköğretim uygulaması, mezunlarımıza değerlendirilebilecek önemli bir imkan sunmaktadır.
Yedi: Belli sanat dallarında üstün yetenekli İHL mezunu adaylar; devlet konservatuarlarının müzik ve sahne sanatları bölümleri ile güzel sanatlar fakültelerinin resim ve heykel bölümlerine, üstün yeteneklerinin saptanması için ilgili yükseköğretim kurumlarına doğrudan başvurarak girebilirler. Bu adayların değerlendirme ve seçme işlemleri ilgili rektörlerin oluşturduğu komisyonlar tarafından yapılmaktadır.
Sekiz: İHL mezunları okudukları dönemde eğer; Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Kurumu - Bilim İnsanı Destekleme Daire Başkanlığı (TÜBİTAK- BİDEB) tarafından: Uluslararası bilim olimpiyatlarına ve proje yarışmalarına gönderilip ve dereceye girdiyse; Yurt içinde düzenlenen bilim olimpiyatlarında ve proje yarışmalarında dereceye girdiyse... Derece aldıkları alanlarla ilgili yükseköğretim programlarını tercihleri arasında gösterdikleri takdirde, bu programlara yerleştirilmelerinde AOBP'leri ayrı bir katsayı ile çarpılarak puanlarına eklenecektir. Başarı doğrultusunda altın madalya alanlara 0.24, gümüş madalya alanlara 0.21, bronz madalya alanlara 0.18 katsayısı ilave olarak AOBP'lerine eklenecektir.
Dokuz: Özel Vakıf üniversitelerinin burslu ve ücretli bölümlerini de mezunlarımız tercih edebilirler. Bu bölümlerin ücretli olanları muadili olan devlet üniversitelerin bölüm puanlarından daha düşük olmaktadır. Ayrıca yurt dışında eğitim de artık daha kolay bir tercihe dönüşmüştür. Türkiye'de bir üniversiteyi kazanıp kayıt yaptırıp veya ÖSS'de 185 barajını aşıp yurt dışındaki üniversitelerden istek yaptırıp eğitimlerini devam ettirebilirler. Yurt dışında özellikle Avrupa ülkelerindeki Üniversitelerde imkanlar daha geniştir. Devlet tarafından sağlanan ve oldukça tatmin edici burs imkanları mevcuttur.
On: ÖSYM'ce yapılan ÖSS'ye girmeden uluslar arası geçerliliği olan; SAT, Bakalorya gibi sınavlarda başarılı olmak kaydıyla yurt dışındaki üniversitelere yerleşmek alternatifler arasında yer almaktadır. Bir çok kaliteli üniversite hem SAT I: Reasoning hem de SAT II: Subjects testlerine girilmesini şart koşar. Ancak üniversitelerin büyük bir kısmı, iyi, orta ve düşük seviyedeki üniversiteler sadece "SAT I" testini yeterli görürler.
Sınavların hangi bölümlerden oluştuğuna gelince;
SAT I: Verbal (Sözel), Math (Matematik), Writing (Kompozisyon);
SAT II: Math Level I, Math Level II, Physics, Chemistry, Biology, Spanish, French, German, Japanese, Chinese, World History, U.S. History, English Literature
konularını içerir. SAT I sınavı standarttır ve içindeki tüm bölümlerden sınava tabi tutulursunuz. Fakat SAT II bir subjects testtir ve sadece girmek istediğiniz üniversite veya üniversitelerin sizi mesul tuttuğu bölümlerden sınava girersiniz. Bu sınavlar yılda 7 defa yapılır ve her seferinde yalnızca birine girebilirsiniz. SAT II sınavında her girişte en fazla 3 konudan sınava tabi tutulabilirsiniz. Aynı sınava iki kez de girilebilir. Test tarihleri ve son başvuru tarihlerini hakkında bilgiyi aşağıdaki linkten temin edebilirsiniz.
http://www.collegeboard.com/student/testing/sat/calenfees.htmlSAT sınavları hakkında daha detaylı bilgi, sınav sonuçlarınızın üniversiteye gönderilmesi ve okul başvuruları için şu link'e bakmanızda fayda var.
http://www.collegeboard.com/Bakalorya hakkında bilgi verecek olursak; ilk olarak 1960 yılında uluslar arası okulların ortak bir müfredat oluşturma ve bunu tüm dünyada üniversiteye girişte ortak kriter olarak kullanma düşüncesinin ürünü olarak uygulamaya konan Bakalorya sistemi, Uluslararası Bakalorya Organizasyonu (IBO) tarafından gerçekleştiriliyor ve her yıl dünyada yedi yüzün üzerinde okuldan 30 bin kadar öğrenciyi etkiliyor.
Uluslar arası bakalorya programı, öğrencilerin on altı yaşından itibaren iki yıl boyunca aldıkları bir yeterliliktir. IBO'nun iddiasına göre, bir dizi eğitim sisteminin özelliklerini bünyesinde taşır ve hem teorik olarak hem de deneyim anlamında öğrencileri geliştirir. Bakalorya sisteminde öğrenciler, altı farklı konu listesinden bir tanesini belirler. Dil A1 öğrencinin ana dilidir (bunlar İngilizce, Fransızca veya İspanyolca dillerinden birisidir) ve o dilde yazılmış dünya edebiyatını içerir. Öğrenciler ayrıca Dil A2 dersini de almak zorundadır ki bu da modern dillerden bir tanesi olabilir. Diğer konular ise, tarih, coğrafya, ve felsefe gibi sosyal bilimler, biyoloji, kimya, ve matematik gibi uygulamalı bilimler, müzik, tiyatro sanatları, bilgisayar bilimleri, ve diğer modern diller gibi seçmeli konulardan oluşur. Üç ya da dört konu ileri düzeyde (higher level: HL) diğerleri ise standart düzeyde alınmalıdır. (standart level: SL). İleri düzey konuları, standart düzey konularına göre daha derinlikli olarak ele alınır. Bunun sebebi erken uzmanlaşmayı tercih ederek geniş bir akademik altyapı oluşturma isteğidir.
Bu konulara ek olarak öğrenciler bilgi teorisi, üretkenlik, eylem ve idare konularını da alırlar. Bilgi teorisi bölümünde öğrenciler, esasen farklı disiplinlerde nasıl bilgi edinilebileceğini öğrenirler. Bu aslında "öğrenmeyi öğrenmek" olarak ifade edilen şeydir. Üretkenlik, eylem ve idarecilik bölümünde ise öğrenci, uygulamalı sanatlar ve spor gibi etkinliklere katılarak topluluk içinde ilişki kurmayı, sanatsal düşüncelerini ifade etmeyi, gönüllü çalışma psikolojisini edinir. Uluslar arası bakalorya öğrencileri ayrıca en az 4 bin kelime uzunlukta ve özgün araştırmaya dayanan özel ilgi alanlarıyla ilgili bir konuda essay yazmak zorundadırlar. Özellikle uluslar arası çalışan okullarda sunulan bakalorya sistemi, müfredat olarak İngilizce, Fransızca ve İspanyolca dillerinden birisinde sunulur. Özellikle ABD, İngiltere ve Avustralya'da bir çok okul uluslararası bakalorya sistemini program olarak okutmaktadır.
Çoğu üniversite uluslararası bakaloryayı giriş yeterliliği olarak kabul etmektedir. Surrey, Kingston University'den Chris Gerrard; "uluslararası bakaloryayı Fransız ve Alman bakaloryası ve İngiliz A-Level hazırlığı ile aynı şekilde değerlendiriyoruz. A-Level kursları sonucunda öğrenci nasıl üniversite eğitimine hazır hale geliyorsa bakalorya da öğrencinin sahip olduğu standardı oldukça iyi yansıttığı hususunda bize güven veriyor. Bakalorya hakkında bilgi için bu site incelenebilir.
http://www.ibo.org/Onbir: Sınavdan sonra tercih aşamasında mezunlarımızın dikkat etmesi gereken önemli hususları hatırlatmakta fayda var; mezunlarımız kendi alanları dışındaki fakültelere yerleşebilmelerini sağlayacak puanlarının hesaplanması için ÖSYS'nin ikinci kısım testlerinin herhangi birinden en az 0,5 net yapmaları gerekmektedir. Bu durum özellikle ham puan itibariyle başarıları değerlendirilen ve yurt içinde ve dışında burslu okuma hakkı elde edebilecek mezunlarımızın dikkat etmeleri gereken önemli bir husustur.
Hazırlayan: Hüseyin KORKUT / ÖNDER Eğitim Komisyonu Üyesi
