NAMAZIN VACİBLERİ
 

Vâcib: Şâri’in bağlayıcı şekilde verdiği emirdir. Kasten terkedilmesi halinde namaz batıl olur. Yanılma halinde ise sehv secdesi ile telâfi edilir. Vacibler sekiz tane olup, açıklamaları şöyledir:

1. Bütün Tekbirler: İftitah tekbiri bunun dışındadır çünkü o daha önce de geçtiği üzere rükundur. Çünkü Ebu Hureyre RadıyAllahu anh'ın şöyle dediği rivâyet edilmiştir: Rasûlullah SallAllahu aleyhi vesellem namaz kılmak için kalktı mı kıyama durunca tekbir getirir, sonra rükû’a varınca tekbir getirir, sonra başını rükûdan kaldırınca da "semiAllahu limen hamideh" der, sonra ayakta iken "Rabbenâ ve leke'l-hamd" der, sonra sücuda giderken tekbir getirir, sonra başını kaldırdığında tekbir getir, sonra secdeye giderken tekbir getirir, sonra başını secdeden kaldırınca tekbir getirirdi. Sonra bunun bir benzerini namazın bütününde bitirinceye kadar yapardı. Ayrıca ikinci rekâtin sonundaki oturuştan kalkınca da tekbir getirirdi. Sonra Ebu Hureyre şöyle derdi: Aranızda kıldığı namazı Rasûlullah SallAllahu aleyhi vesellem'e en çok benzeyeniniz benim.[242]

2. Tesmî’: Yani "semiAllahu limen hamideh" demek. İmam da, tek başına namaz kılan da rükû’dan başlarını kaldırdıkları vakit böyle derler. Az önce zikrettiğimiz Ebu Hureyre hadisi bunu göstermektedir: "Sonra rükû’dan kalkınca semiAllahu limen hamideh, der."

3. Tahmîd: Yani "Rabbenâ ve leke'l-hamdu" demek. Hem imam, hem de imama uyanın, hem de tek başına namaz kılanın bunu söylemesi gerekir. Çünkü az önce kaydettiğimiz Ebu Hureyre hadisi bunu gerektirmektedir: "Sonra ayakta iken Rabbenâ ve leke'l-hamd, der..."

4. Rukûda “Subhane rabbiye’l-azîm” demek. Çünkü Ukbe b. Âmir RadıyAllahu anh'den şöyle dediği rivâyet edilmiştir: "O halde Rabbini büyük adıyla tesbih et." (el-Vâkıa, 56/96) buyruğu nâzil olunca, Rasûlullah SallAllahu aleyhi vesellem: "Bunu rükûnuzda söyleyiniz." diye buyurdu.[243]

5. Sucudda "subhâne Rabbiye'l-a'lâ" demek. Çünkü Ukbe b. Âmir RadıyAllahu anh'ın şöyle dediği rivâyet edilmiştir: "O en yüce Rabbinin ismini tesbih et!" (el-A'la, 87/1) buyruğu nâzil olunca "bunu da sucûdunuzda söyleyin" diye buyurdu.[244]

6. İki secde arasındaki oturuş sırasında "Rabbiğfirlî: Rabbim bana mağfiret buyur" diyerek Allah'tan mağfiret istemek. Çünkü Huzeyfe RadıyAllahu anh'dan rivâyete göre Peygamber SallAllahu aleyhi vesellem iki secde arasında: "Rabbiğfirlî, Rabbiğfirlî: Rabbim bana mağfiret buyur, Rabbim bana mağfiret buyur" derdi.[245]

7. Birinci teşehhüd. Çünkü Abdullah b. Buhayne'den rivâyete göre Rasûlullah SallAllahu aleyhi vesellem bir öğle namazında oturması gerekiyorken ayağa kalktı. Namazını tamamlayınca oturduğu halde selam vermeden önce herbirisinde tekbir getirerek iki secde yaptı. Onunla beraber cemaat de bu secdeleri yaptı. Bu secdeleri unuttuğu oturma yerine yapmıştı."

8. Birinci teşehhüd için oturmak. Çünkü az önce kaydettiğimiz Abdullah b. Buhayne hadisi ile "oturması gerekiyorken..." ifadesi bunu gerektirmektedir.

Bir kimse bu vaciblerden kasti olarak herhangi birisini namazda terkedecek olursa, namazı batıl olur. Unutarak terkeden için de aşağıdaki haller ve hükümler sözkonusudur:

1. Eğer bu vacibi namazdaki yerinden ayrılmadan önce hatırlayacak olursa, namazdaki o hali ile onu yerine getirir, başka bir yükümlülüğü yoktur.

2. Eğer o vacibin yeri geçtikten sonra ve fakat ondan bir sonraki rukne ulaşmadan önce hatırlarsa geri döner, o vacibi yapar, sonra namazını tamamlar, selam verir, sonra da sehv için secde yapar ve selam verir.

3. Eğer o vacibten sonraki rukne vardıktan sonra o vacibi hatırlayacak olursa, üzerinden kalkar; tekrar onu yapmak için geri dönmez, namazını devam ettirir ve fakat selam vermeden önce sehv secdesi yapar.

Kaynaklar :

[242] Muslim, I, 293-294, H. no: 392

[243] Ebu Davud, I, 542, H. no: 869; Musned, IV, 155; el-Albâni, Daîfu Sunen-i Ebî Davud, s. 84, H. no: 184'de zayıf olduğunu belirtmektedir. es-Sâatî, el-Fethu'r-Rabbani, III, 261-262, H. no: 634'de: Senedi ceyyiddir, demektedir.

[244] İbn Mâce, I, 89, H. no: 897; Nesâî, III, 231; el-Albâni, Sahihu Suneni'n-Nesâî, I, 247, H. no: 1097'de sahih olduğunu belirtmektedir.

[245] Buhârî, I, 202; Muslim, I, 399, H. no: 570, lafız Muslim'e aittir.

8. "Bismillahirrahmanirrahim"i okumak. Çünkü Nuaym el-Mücemmir rivâyet ettiği hadisinde şöyle demektedir: "Ebu Hureyre'nin arkasında namaz kıldım. "Bismillahirrahmanirrahim"i okuduktan sonra Fatiha'yı okudu." Hadisin sonunda da şöyle dedi: "...Nefsim elinde olana yemin ederim k,i aranızda namazı Rasûlullah SallAllahu aleyhi vesellem'e en çok benzeyeniniz benim."[251] İbn Hacer dedi ki: Bu, bu hususta varid olmuş en sahih hadistir.[252] Kastettiği besmele’yi açıktan okumaktır.

9. Fatiha'yı okuduktan sonra "âmîn" demek. Açıktan okunan namazlarda bunu açıkça söyler, gizli okunan namazlarda bunu yavaşça söyler. Çünkü Vâil b. Hucr'un şöyle dediği rivâyet edilmiştir: Rasûlullah SallAllahu aleyhi vesellem "vele'd-dâllin" (el-Fatiha, 1/7)'i okudumu "âmîn" der ve bunu yüksek sesle söylerdi."[253]

10. Fatiha'dan sonra (zammı) sûre okumak. Çünkü Ebu Katade'nin rivâyetine göre Peygamber SallAllahu aleyhi vesellem öğle namazında ilk iki rekâtte Fatiha ile iki sûre okurdu. Son iki rekâtte ise Fatiha'yı okur ve bize bazı âyetleri işittirirdi. Birinci rekâtte ikinci rekâtten daha çok uzun okurdu. İkindide de böyleydi, sabahta da böyle yapardı.[254]

11. Açıktan kılınan namazlarda yüksek sesle okumak. Çünkü Muhammed b. Cubeyr b. Mut'im'in babasından rivâyetine göre o şöyle demiştir: "Ben Rasûlullah SallAllahu aleyhi vesellem'i akşam namazında Tur suresini okurken dinledim."[255] Ayrıca el-Berâ RadıyAllahu anh'dan şöyle dediği rivâyet edilmiştir: "Ben Peygamber SallAllahu aleyhi vesellem'i yatsı namazında; "Andolsun incire ve zeytine..." (et-Tin, 95/1) suresini okurken dinledim. Ondan daha güzel seslisini ya da güzel okuyan hiç kimse duymadım."[256]

İbn Abbas RadıyAllahu anh'dan da şöyle dediği rivâyet edilmiştir: "...Tihâme tarafına giden o kimseler (cinler) Ukaz panayırına doğru giderken o sırada (Batn-ı) Nahle'de bulunan Peygamber SallAllahu aleyhi vesellem'in yanından geçtiler. O sırada o ashabına sabah namazını kıldırıyordu. Kur'ân'ı duyunca, ona kulak verdiler ve şöyle dediler: İşte sizin ile semadan haber almanız arasındaki engel Allah'a andolsun ki budur."[257]

12. Gizli okunan namazlarda yüksek sesle okumamak: Ebu Ma'mer'den şöyle dediği rivâyet edildi: Biz Habbab'a şunu sorduk: Peygamber SallAllahu aleyhi vesellem öğle ve ikindi namazlarında (Kur'ân) okur muydu? O: Evet dedi. Biz: Bunu nereden anlıyordunuz diye sorduk. O: Sakalının hareket etmesinden; diye cevab verdi.[258]

13. Rukû esnasında elleri parmak araları açık şekilde dizleri üzerine koymak.Ukbe b. Amir'dan şöyle dediği rivâyet edilmiştir: Rasûlullah SallAllahu aleyhi vesellem'i namaz kılarken gördüğüm gibi size de bir namaz kılayım mı? Biz: Evet dedik. Bunun üzerine ayağa kalktı. Rükû’a varınca avuç içlerini diz kapaklarının üzerine koydu ve parmaklarını diz kapağının arkasına koyu verdi... Sonra dedi ki: Ben Rasûlullah SallAllahu aleyhi vesellem'i böylece namaz kılarken gördüm ve o bize de böylece namaz kıldırıyordu."[259]

Kaynaklar :

[251] İbn Huzeyme, I, 251, H. no: 499; Nesâî, II, 134; el-Albâni, Daîfu Suneni'n-Nesâî, s. 28, H. no: 36'da senedinin zayıf olduğunu belirtmektedir.

[252] İbn Hacer, Fethu’l-Bâri, II, 267

[253] Ebu Davud, I, 574, H. no: 932; el-Albâni, Sahihu Sunen-i Ebî Davud, I, 176, H. no: 824; İbn Hacer, Telhisu’l-Habir, I, 236, H. no: 353'de... Senedi sahihtir, demektedir.

[254] Buhârî, I, 189

[255] Buhârî, I, 265, Beyrut, 1407/1987 (çeviren)

[256] Buhârî, I, 186

[257] Buhârî, I, 187

[258] Buhârî, I, 185

[259] Nesâî, II, 186; el-Albâni, Sahihu Suneni'n-Nesâî, I, 223, H. no: 992

- devam edecek inşaAllah -

esselamu aleykum

sözüm meclisten dışarı fakat, bilip amel etmemek, çok daha kötü bir durumdur bunu unutmayalım inşaAllah. bir kimse hanefi veya başka herhangi bir mezhebten olabilir. fakat mezhebinin görüşüne muhalafet edecek bile olsa insan, sünnetteki bulduğuna sarılmalıdır. nitekim Allah Rasulü aleyhissalatu vesselam delillerde de görüldüğü üzere, ellerini göğsünde bağlamıştır, rukuya giderken ve dönerken ellerini kaldırmıştır. bunları dikkate alınması gerçekten sünnetlerin işlenmesi demek olur.

ayrıca unutmadan namazda kadın ve erkek arasında herhangi bir ayrım yoktur.

fi emenillah

14. Rükû ve sucudda sırtı uzatmak ve eğilmek.[260] Ebu Humeyd arkadaşları arasında şöyle dedi: "Peygamber SallAllahu aleyhi vesellem rukûya vardı, sonra da sırtını kamburlaştırmadan dümdüz büktü."[261] Ali RadıyAllahu anh'dan da şöyle dediği rivâyet edilmiştir: "Rasûlullah SallAllahu aleyhi vesellem rükûya vardığında eğer sırtı üzerine bir su bardağı konulmuş olsa dökülmezdi."[262]

Ebu Humeyd es-Sâidî'den rivâyete göre "Peygamber SallAllahu aleyhi vesellem secdeye vardığında burun ve alnını yere iyice yapıştırır, ellerini böğürlerinden uzaklaştırır, avuçlarını omuzlarının hizasına koyardı."[263]

15. Rukû’ ve sucûdda bir defadan çok tesbih yapmak. Cumhurun kabul ettiği görüşe göre rukû ve sucûdda yeterli olan asgarî miktar tek bir defa tesbihte bulunmaktır. Çünkü İbn Abbas'tan rivâyete göre Rasûlullah SallAllahu aleyhi vesellem şöyle buyurmuştur: "...Rukûya gelince, orada aziz ve celil olan Rabbi tazim ediniz. Sucûda gelince çokça dua etmeye çalışınız, orada duanızın kabul edileceği umulur."[264]

16. İki secde arasında yüce Allah'tan bir defadan fazla mağfiret dilemek. Huzeyfe RadıyAllahu anh'dan rivâyete göre Peygamber SallAllahu aleyhi vesellem iki secde arasında: "Rabbiğfirlî, Rabbiğfirlî: Rabbim bana mağfiret buyur, Rabbim bana mağfiret buyur" derdi.[265] İbn Abbas RadıyAllahu anh'dan rivâyete göre de Peygamber SallAllahu aleyhi vesellem iki secde arasında şunları söylerdi:

Allah'ım mağfiret buyur, bana merhamet eyle, bana afiyet ver, bana doğruyu göster, beni rızıklandır."[266]

17. (Rukûdan kalkarken) "Rabbenâ leke'l-hamd" dedikten sonra;

Gökler ve yer dolusu ve bundan sonra her ne dilersen o kadar... (sana hamd olsun)" demek. Çünkü Ebu Said el-Hudri RadıyAllahu anh'dan rivâyete göre o şöyle demiştir: Rasûlullah SallAllahu aleyhi vesellem başını rükûdan kaldırdıktan sonra şunları söylerdi:

Rabbimiz gökler ve yer dolusu ve bundan sonra her ne dilersen onun kadar sana hamd olsun. Ey her türlü övgü ve yüceltici ifadelere layık olan Rabbimiz! Bir kulun -ki hepimiz senin kulunuz- söyleyeceği en doğru söz şudur. Allah'ım verdiğini engelleyecek hiçbir kimse olmadığı gibi, engellediğini de kimse veremez. Gayret sahibi kimseye gayretinin sana karşı hiçbir faydası olmaz."[267]

18. Secdeye giderken ellerden önce diz kapaklarını koymak ve ayağa kalkarken diz kapaklarından önce elleri kaldırmak. Çünkü Vâil b. Hucr'dan şöyle dediği rivâyet edilmiştir: "Ben Rasûlullah SallAllahu aleyhi vesellem'i secde ettiği zaman ellerinden önce dizlerini koyduğunu, ayağa kalktığı vakitte dizlerinden önce ellerini kaldırdığını gördüm."[268] Rasûlullah SallAllahu aleyhi vesellem'in fiili uygulamasında buna muhalif bir rivâyet nakledilmemiştir.

19. Secde sırasında dizlerini birbirinden ayırmak. İbn Hacer dedi ki: Bazı haberlerde nakledildiğine göre Nebi SallAllahu aleyhi vesellem secdede diz kapaklarını birbirinden ayırırdı. Ebu Davud'un, Ebu Humeyd yoluyla naklettiği hadiste; secde ettiği vakit uyluklarını açık tutardı, denilmektedir. Beyhaki'de el-Berâ yoluyla gelen hadiste de şöyle denilmektedir: “Secde ettiği vakit parmaklarını kıbleye doğru bulundurur ve ayaklarını birbirinden açardı."[269]

20. Elleri parmakları bitişik olduğu halde omuzların ya da kulakların hizasına kaldırmak. İbn Ömer RadıyAllahu anh'dan rivâyete göre "Rasûlullah SallAllahu aleyhi vesellem namaza durduğunda ellerini omuzlarının hizasına varıncaya kadar kaldırırdı."[270] Malik b. el-Huveyris'ten gelen rivâyete göre de Rasûlullah SallAllahu aleyhi vesellem tekbir getirdi mi ellerini kulaklarının hizasına varıncaya kadar kaldırırdı."[271]

21. Sücûd halinde ayak parmaklarını kıbleye doğru yöneltmek. Çünkü Ebu Humeyd'in Peygamber SallAllahu aleyhi vesellem'in namaz şekline dair hadisinde şöyle demektedir: "...Secdeye vardı mı ellerini -kollarını yere değidirmeksizin ve böğrüne çekmeksizin- yere koyar, ayak parmaklarının uçlarını da kıbleye çevirirdi."[272]

22. Birinci teşehhüdde ve iki secde arasında sol ayak üzerinde oturmak. Çünkü Peygamber SallAllahu aleyhi vesellem'in namaz şekli ile ilgili Ebu Humeyd'in hadisinde şöyle denilmektedir: "...İki rekât(in sonun)da oturdu mu sol ayağı üzerinde oturur, sağ ayağını dikerdi."[273] Ayrıca şunları söylemektedir: "...Sonra sol ayağını büküp, onun üzerine oturur, sonra da her kemik yerli yerine gelinceye kadar oturur, sonra secdeye varırdı."[274]

Kaynaklar :

[260] Bazıları bunları iki ayrı sünnet saymışlardır.

[261] Buhârî, I, 192

[262] Musned, I, 123; İbn Hacer, Telhisu’l-Habîr, I, 241, H. no: 361'de şunları söylemektedir: Bu hadisi Ebu Davud, "el-Merâsîl" adlı eserinde Abdu'r-Rahman b. Ebi Leyla'dan nakletmektedir. İmam Ahmed ise Musned'inde bunu Ali (r.a)'dan muttasıl senedle rivayet etmiştir. Dârekutnî bu hadisi el-İlel'de ondan (Abdu'r-Rahman'dan) ve el-Bera'dan diye rivayet etmiş, Ebu Hatim mürsel rivayeti tercih etmiştir. Taberânî, el-Kebir'de, Ebu Mesud Ukbe b. Amr ile Ebu Berze el-Eslemî'den gelen bir hadis olarak rivayet etmektedir. Her birisinin de senedi hasendir.

[263] İbn Huzeyme, I, 322, H. no: 637; Tirmizî -lafız ona ait-, II, 59, H. no: 270 "hasen, sahih (bir hadistir)" kaydıyla.

[264] Muslim, I, 348, H. no: 479

[265] İbn Mâce, I, 289, H. no: 897; Nesâî, III, 321; el-Albâni, Sahihu Suneni'n-Nesâî, I, 247, H. no: 1097'de sahih olduğunu belirtmektedir.

[266] Tirmizî, II, 86, H. no: 284; Ebu Davud, I, 530-531, H. no: 850; el-Albâni, Sahihu Sunen-i Ebi Davud, I, 160, H. no: 756'da hasen olduğunu belirtmektedir.

[267] Muslim, I, 347, H. no: 477

[268] Tirmizî, II, 56-57, H. no: 868'de: "Hasen, ğarîb bir hadistir. Bu hadisi Şerik'ten böylece rivayet eden başka bir kimse bilmiyoruz. İlim ehlinin çoğunluğu bu hadis gereğince amel etmektedirler." demektedir.

[269] İbn Hacer, Telhisu’l-Habir, I, 255, H. no: 381

[270] Muslim, I, 292, H. no: 390

[271] Muslim, I, 293, H. no: 391

[272] Buhârî, I, 201

[273] Ebu Davud, I, 589-590, H. no: 964; el-Albâni, Sahihu Ebî Davud, I, 181, H. no: 851'de sahih olduğunu belirtmektedir.

[274] Bazıları bunları iki ayrı sünnet saymıştır.

- devam edecek inşaAllah -

NAMAZDA HARAM OLAN ŞEYLER

Namaz niyetin yalnızca yüce Allah için halis kılınması icab eden ve Rasûlullah SallAllahu aleyhi vesellem'e uyularak yapılması gereken bir ibadettir. Malik b. el-Huveyris RadıyAllahu anh'ın Peygamber SallAllahu aleyhi vesellem'den rivâyet ettiği hadiste şöyle buyurulmaktadır: "...Ve benim nasıl namaz kıldığımı gördüyseniz, siz de öylece namaz kılınız..."[281]

İbadetinde Rasûlullah SallAllahu aleyhi vesellem'e uymayan bir kimsenin ibadeti merduttur. Çünkü Peygamber SallAllahu aleyhi vesellem şöyle buyurmuştur: "Her kim bizim bu işimize uygun olmayan bir amel işleyecek olursa, o merduttur."[282]

Bundan dolayı namazda söylenmesi ya da yapılması haram olan aşağıdaki hususlardan ötürü namaz bâtıl olur, ondan gözetilen maksad gerçekleştirilemez ve iâde edilmesi gerekir:

1. NAMAZI TAMAMLAMADAN ÖNCE NAMAZDA KASTEN SELÂM VERMEK. Çünkü bu durumda namazda konuşmuş olur. Yanılarak selâm verip, arada uzun bir süre geçerse de böyledir. Çünkü geri kalan kısmının, o zamana kadar kılınan kısmı üzerine bina edilmesine imkân kalmaz. Ancak yanılma halinde günahkâr olmaz.

2. NAMAZ ESNASINDA NAMAZIN MASLAHATINDAN OLMAYARAK KASTİ OLARAK KONUŞMA. Bu namazı batıl kılar. Çünkü Zeyd b. Erkam RadıyAllahu anh'dan şöyle dediği rivâyet edilmiştir: "Bizler namazda iken konuşurduk. Bir adam namazda iken yanındaki arkadaşı ile konuşabiliyordu. Nihayet "Gönülden gelerek saygı ve itaat ile Allah'ın huzurunda durun." (el-Bakara, 2/238) buyruğu nâzil olunca, susmakla emrolunduk ve konuşmak bize yasaklandı."[283]

Ayrıca Abdullah (b. Mesud) RadıyAllahu anh'dan şöyle dediği rivâyet edilmiştir: Bizler Rasûlullah SallAllahu aleyhi vesellem'e o namazda bulunuyorken selam veriyor, o da selamımızı alıyordu. Necaşi'nin yanından döndüğümüzde yine ona selam verdik. Fakat o bizim selamımızı almadı. Ey Allah'ın Rasûlü! dedik. Daha önce namazda iken biz sana selam veriyorduk, sen de bizim selamımızı alıyordun. Şöyle buyurdu: "Şüphesiz ki namazda (başka şeyle uğraşmaya imkân vermeyecek kadar) bir meşguliyet vardır."[284]

Yine Muaviye b. el-Hakem es-Sülemî'nin rivâyetine göre Peygamber SallAllahu aleyhi vesellem şöyle buyurmuştur: "Şüphesiz ki bu namazda insan sözünden hiçbir şey söylemek uygun değildir. Onda söylenecekler tesbih, tekbir ve Kur'ân okumaktan ibarettir."[285]

Kasten olmayarak, bilmeden ve namazın maslahatından olmayan bir söz söylemekten ötürü namaz bâtıl olmaz. Çünkü yüce Allah şöyle buyurmaktadır: "Hata etmenizden dolayı size bir günah yoktur ama kalblerinizin kastettiği müstesnadır." (el-Ahzab, 33/5) Ayrıca Muaviye b. el-Hakem es-Sülemi'den şöyle dediği rivâyet edilmiştir: Ben Rasûlullah SallAllahu aleyhi vesellem ile birlikte namaz kılarken hazır bulunanlardan bir adam hapşırdı. Ben “yerhamukellah” dedim. Herkes bana baktı, ben de: Hay anasız kalsaydım, bu haliniz nedir? Niçin bana böyle bakıyorsunuz? Bu sefer elleriyle uyluklarına vurmaya koyuldular. Onların beni susturmak istediklerini gördüm, ben de sustum. Rasûlullah SallAllahu aleyhi vesellem namazı bitirince -anam, babam ona feda olsun, ne ondan önce, ne ondan sonra, ondan daha güzel öğreten bir öğretici görmedim- Allah'a yemin ederim, ne bana sesini yükseltti, ne beni dövdü, ne de sövdü. Sadece şöyle buyurdu: "Şüphesiz ki bu namazda insan sözünden hiçbir şey söylemek uygun değildir. Onda söylenecekler sadece tesbihtir, tekbirdir ve Kur'ân okumaktır.[286]

Rasûlullah SallAllahu aleyhi vesellem kasten konuşmasına rağmen Muaviye'ye tekrar namazını kılmasını emretmedi. Çünkü bu hususu bilmiyordu.

Namaz kılanda görülebilen hapşurmak, öksürmek, geğirmek gibi şeylerden ötürü namaz batıl olmaz. Çünkü bunlar kişinin iradesi dışında olur. Fakat hapşuran kimseye “yerhamukellah” denilirse, namaz bâtıl olur. Çünkü Muaviye'nin rivâyet ettiği hadis bunu gerektirir. Aynı şekilde cehalet sözkonusu olmaksızın verilen selamı almak yahut selam vermek suretiyle de -hapşurana yerhamukellah deme haline kıyas ile- yine namaz batıl olur.

İhtiyaç duymadan üflemek yahutta boğazını temizlemekle de namaz batıl olur. Çünkü abes işlerle uğraşmak namaza aykırıdır. Ancak bunlara ihtiyaç duyulursa, namaz bâtıl olmaz. Ali b. Ebi Talib RadıyAllahu anh dedi ki: "Rasûlullah SallAllahu aleyhi vesellem'in huzuruna birisi gece vakti, birisi gündüz vakti, iki defa girme zamanım vardı. Namaz kılarken onun yanına gittiğimde benim için öksürür gibi yapardı."[287]

Kaynaklar :

[281] Buhârî, I, 155

[282] Muslim, II, 1244, H. no: 1718

[283] Muslim, I, 383, H. no: 539

[284] Muslim, I, 382, H. no: 538

[285] Muslim, I, 381-382, H. no: 537

[286] Muslim, I, 381-382, H. no: 537

[287] İbn Mâce, II, 1222, H. no: 3708; el-Albâni, Daîfu Sunen-i İbn-i Mace, s. 299, H. no: 809'da zayıf olduğunu belirtmektedir.

- devam edecek inşaAllah -

s.a
kura'n ve sünnetten delil çıkarmak çıkan hükme (şerri delile)göre amel etmek.
bunu kim yapacak herkez aklına göremi yoksa ilimi noktada yeterlilik olanmı?
yani müştehit ulamamı yoksa mukallit mükellefmi?sanırım sorun burda.
şimdi namazda her tekbirde ellerin kaldırılması :ibn mesut(RA)Gelen rivayette
size resulullah((S.A.V))in kıldığı gibi namaz kılayım,mı?diyerek kıldığı namazda sadece ellerini
ilk tekbirde kaldırmıştır.başka kaldırmamıştır.sadece ibn ömer(ra)hadisi bunun istisnasıdır.diğer hadislerin illetleri el-cevheru'n-naki,nasbu'r-raye de açıklanmıştır.ibn ömer(ra)hadisine gelince
mücahid ve abdülaziz el-hadrami'nin rivayetine göre ibn ömer(ra)bile bu hadisle amel etmemiştir.sahabi ravinin kendi naklettiği hadisle ameli terki hadis tenkitcilerinin önderleri nezdinde sıhhatini yaralayıcı bir illettir.ibn mesut(ra)hadisi(ebu davut,et-tirimizi ve en-nesai'nin sünnenlerinde mevcuttur.
kaldıki mezheblerin aklına(heva ve hevesine)göre amel etmediğide malumdur. her mezheb
naslardan kendi usulüne göre hüküm çıkardığı ehlinin malumudur bu durumda mezhebe değil sünnete uymalıyız sözü ne anlam ifade eder ehli sünnet mezheblerinin delili olan edille-i erbaa ki(kura'n-sünnet-icmaa ümmet ve kıyası fukaha)ortada iken mukallit mükellefin  direk meal  ve hadislerle amel etmesi doğru bir yaklaşım tarzı değildir. yoksa ortaya binlerce bence mezhebi çıkar'ki bu vebalin altından kimse kalkamaz. lütven dikkatli olalım.
selam ve saadetle.

a.s s.a  öncelıkle bu görusler benım deıl dıyorsunuz.alıntı yaptıgım bu yaznınız hangı ulemanın yazısıdır.hanıfılerın delıl gösterdıgım ıbn mesut(r.a)hadısı ile ömer (r.a)hadısının farklı olması ulema arasında farklı göruslere sebeb olmustur dolayısıyla hanıg hadısle amel edılırse edılsın sunnete uydugu asıkardır.ancak usul acısından ulema bırını terk etmedıkce dıgerıyle amel edılmez sımdı benım vedıgım hadısın hanıfı ulemasının ekolunde sahıh kabul edılmıstır.bu tur ıhtılaflı hadıslerde muhaddısler kendı usullerıne göre delıl cıkarırlar.anladıgını söyluyorsun o halde butun ehlı sunnet mezheplerının edılle'i serrıyenın(kıtap sunnet icma'i ummet ve kıyası fukaha)oldugunuda bılıyosundur.ebu hanıfenın(r.nh)delıl olarak kullandıgı hadıslerın amel edılmıyecek kadar zayıf oldugunu muhaddısler söyluyor ayrıca ıcma var dıyosun bu konuda hanıfı mezhebının muhaddıslerının katılmadıgı bır ıcma nasıl olusur.olsa olsa cogunluk olur denır kaldı kı oda deıl cunku ömer(r.a)nın rıvayet ettıgı her tekbırde el kaldırma olayı ile kendınınde amel etmedıgını bır önce kı yazıda kaynagı ile bıldırmıstım.bızler bırbırımıze ulemanın yaptıgı munazarayı bız bu formda yapmamalıyız.cunku onlar hadıs fıkıh ılmıne vakıf butunluk ıcınde yaparlar bızse guvendıgımız kaynaklardan farkılılıkları butunu ile ıncelem fırsatı bulamadıgımızdan guvendıgımıze göre amel ederız dolayısıyla bırbırının delılını zayıf veya uydurma dıye nıtelememız gerekır bılıyoruz kı mezheplerın olusması usulden kayanaklanmaktadır.eger buraya aldıgımız kaynakları ehlı sunnet vel cemaat mezheblerının delılerıne göre verırsek cok daha yararlı olur.bırde yalnız bu forumu lütfen gereksiz cedellerle meşgul etmeyelim.dıye yazıyosun bır mukellefın kendı delılını ortaya koyması hangı ehlı sunnet anlayısına göre cedellesmektır.ben sızın söyledıgınız delıllerı ne ınkar ettım nede herhangı bırsey söyledım hanbelı ve safılerın o delılle amel ettıgınıde bılıyorum bırde kım ıma ederse dıye yazmıssın Allah (c.c.)askına bu konunun imanın sartları ile ne alakası var amelı bır konudur.kaldı kı ellerı kaldırıp ındırmek veya göguse bağlamak farz deıldır kı malıkıler hıç bağlamaz.muhaddısler arasındakı ıhtılafları senın kı doğru benımkı yanlış benımkı doğru senın kı yanlış gıbı munazaralarla deıl her musluman baglı oldugu ekolun naslardan cıkardıgı hukme tabı olurlar.selam ve dua ile ...